Tıp Çevirisinde Kalite Bilinci Seçenek midir, Zorunluluk mu?

Yazı başlığım tezin kendisini onaylıyor değil mi? Hangi hasta bir kemoterapi protokolünün çevirisinin yapay zekâ tarafından yapılmasını kabul edebilir? Ya da ameliyat kararı verilip verilmemesini etkileyecek bir ultrason ya da PET/CT raporu?

Hayır mı?

Cevap vermenize gerek yok, dünya üzerindeki hiç kimse göz göre göre bu riski kabul etmez çünkü sahip olduğumuz tek hazinemiz sağlığımızdır.   

Üniversite yıllarımda öğretmenlerimin bize bir çeviriyi değerlendirebilmemiz için verdikleri bir ölçüt vardı. Doğru ya da yanlış değil, iyi ya da kötü de değil. Bunlar öznel ölçütlerdir. Bir çevirinin kalitesini değerlendirme ölçütü, bu çevirinin geçerli olup olmadığını sormaktır.

Terminoloji kullanım bilgisi, uzun ve karmaşık cümlelerin söz dizim ögelerinin birbiriyle bağlantısını doğru anlamak ve yeni bir dilde doğru kurabilmek ve her şeyden önce yazılanı anlamak bir çevirinin geçerliliğinin üç sacayağıdır.

Bu sacayakları tabii ki bir tıp çevirisinin kalitesinin en temelinde yer alıyor ama tek başına yeterli değildir. Bunlara ek olarak en az o kadar önemli ancak ikincil düzeyde önemli ölçütler vardır.

Bunlar;   

1) Bağlamsal uygunluk: Çeviri kime hitap edecek ve amacı nedir?   

2) Hedef dilde metinsellik ve doğallık: Akıcılık, tutarlılık ve normlara uygunluk.   

3) Stratejik karar alma: Çeviriyi daha güvenli kılmak için alınması gereken kararlar.  

Genel çeviride kaliteyi artıran unsurlar, tıp çevirisinde zararı önleyen zorunluluklar haline gelir.  

Görüldüğü üzere tıp çevirisinde kalite bilinci bir seçenek olmanın çok ötesinde bir zorunluluktur ve tıp alanında gerçekten çalışmış tecrübeli bir çevirmen gerektirir.  

Peki sizler - sözlü ya da yazılı çeviri, fark etmez - sağlık söz konusu olduğunda çevirinizi kime teslim ederdiniz?